Όπως αποκάλυψε στην εκδήλωση η υπουργός Πολιτισμού Λίνα ΜΕνδώνη, οι πόροι που θα διατεθούν στον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης ξεπερνούν τα 150 εκ ευρώ για τους επόμενους 12 με 18 μήνες.
Κάνοντας μια συνολική επισκόπηση των πολυάριθμων και πολυσχιδών επενδύσεων του ΥΠΠΟ στη Θεσσαλονίκη και λιγότερο στην ευρύτερη περιφέρεια τα τελευταία χρόνια η Λίνα Μενδώνη αναφέρθηκε στην αξιοποίηση των διαθέσιμων οικονομικών πόρων που συνίστανται στο ΕΣΠΑ 2014 – 2020, στο Ταμείο Ανάκαμψης, στο ΕΣΠΑ 2021 – 2027, που είναι η περίοδος την οποία διανύουμε, αλλά και στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.
«Όταν αναλάβαμε τη διακυβέρνηση το 2019 πολύ σημαντικές πιστώσεις των επιχειρησιακών προγραμμάτων του ΕΣΠΑ 2014-2020 παρέμεναν αναξιοποίητες και κινδύνευαν να χαθούν. Ενεργώντας με πολύ στενή συνεργασία με τις υπηρεσίες και με πραγματική σπουδή σε πολύ στενή συνεργασία με τις περιφέρειες και προσωπικά με τους περιφερειάρχες και με τις διαχειριστικές αρχές, κατορθώσαμε σε σύντομο χρόνο να καλύψουμε το χαμένο έδαφος προωθώντας την ταχεία ωρίμανση των έργων», τόνισε χαρακτηριστικά η υπουργός Πολιτισμού.
Έτσι, στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας εντάχθηκαν το 2020 -21 συνολικά 62 έργα εκ των οποίων 14 αφορούσαν την πόλη και την ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης. Από τα έργα αυτά έχουν ήδη ολοκληρωθεί από τις δύο Εφορείες Αρχαιοτήτων ή ολοκληρώνονται σύντομα η στερέωση, συντήρηση και αποκατάσταση του καθολικού της Βυζαντινής Μονής του Αγίου Ανδρέα στην Περιστερά, του ναού της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα στον Χορτιάτη, του γειτονικού κτηρίου Δ΄ που μετατράπηκε σε εκθεσιακή εγκατάσταση του περιβάλλοντος χώρου, του νεώτερου κτηρίου στον περιβάλλοντα χώρο της Ροτόντας όπου εγκαταστάθηκαν πολυμεσικές παραγωγές. Υλοποιήθηκε επίσης μια σειρά ψηφιακών έργων.
Τέλος, επιδοτήθηκαν και ενισχύθηκαν θεσμοί σύγχρονου πολιτισμού όπως τα φεστιβάλ Κινηματογράφου και Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης, η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού ως και δράσεις του MOMus και του ΚΘΒΕ.
Ορισμένα έργα της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου συνεχίζονται και στην τρέχουσα 2021-2027. Όπως είναι η δεύτερη φάση της ανάπλασης και της ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου της Αρχαίας Αγοράς Θεσσαλονίκης, η δεύτερη φάση συντήρησης και προστασίας των βόρειων, βορειοδυτικών και δυτικών τειχών Θεσσαλονίκης, η αποκατάσταση των υπερώων του Ι. Ν. Αγίας Σοφίας και η ανάπτυξη του αγιάσματος του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου. Σημαντικά έργα υλοποιήθηκαν και ολοκληρώθηκαν με χρηματοδότηση από καθαρά εθνικούς πόρους όπως το Ωδείο της Αρχαίας Αγοράς, το Γενί Τζαμί, τα Λουτρά Πασά Χαμάμ και μια σειρά άλλα.
Στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης υλοποιούνται στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας 35 έργα με συνολικό προϋπολογισμό 54 εκ ευρώ εκ των οποίων τα 24 αφορούν τον δήμο Θεσσαλονίκης με συνολικό προϋπολογισμό σχεδόν 44 εκατομμύρια ευρώ. «Το Ταμείο Ανάκαμψης μας έδωσε τη δυνατότητα να κάνουμε πράγματα τα οποία δεν θα είχαμε τη δυνατότητα να τα κάνουμε σε διαφορετικό πλαίσιο. Είναι τα 32 δις τα οποία ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξασφάλισε για τη χώρα και από το ποσό αυτό περίπου 600 εκατομμύρια αφορούν έργα πολιτισμού και τα ποσά τα διαχειρίζεται το Υπουργείο Πολιτισμού με τις υπηρεσίες του», τόνισε η Λίνα Μενδώνη.
Ανάμεσα στα έργα των μνημείων που υλοποιούνται είναι ενδεικτικά η ανάπτυξη του μνημειακού πλούτου και του περιβάλλοντος χώρου της Ροτόντας, η συντήρηση των παλαιολογείων τοιχογραφιών στην Αγία Αικατερίνη, στον Άγιο Νικόλαο Ορφανό στον Προφήτη Ηλία, όπως επίσης τα έργα στην Αχειροποίητο, στην Παναγία Χαλκέων στην Αγία Σοφία και στον αρχαιολογικό χώρο της βορείας εισόδου του ομώνυμου σταθμού της Αγίας Σοφίας, καθώς και την αποκατάσταση των οθωμανικών μνημείων Μπέη Χαμάμ και του Αλκαζάρ (Τεμένους Χαμζά Μπέη).
Εξίσου σημαντική από το Ταμείο Ανάκαμψης είναι, κατά την υπουργό Πολιτισμού, η χρηματοδότηση των υποδομών και των δράσεων των φορέων του σύγχρονου πολιτισμού της Θεσσαλονίκης: εικονικό μουσείο και αποθετήριο Ελληνικού Κινηματογράφου, Ψηφιακό Μετασχηματισμό Φεστιβάλ Κινηματογράφου και ΚΩΔ, εξωστρέφεια της Αγοράς στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου και Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, εξωστρέφεια της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης, αποκατάσταση και συντήρηση του εμβληματικού κτηρίου του ΚΩΔ, το ψηφιακό μαθητολόγιο της Δραματικής Σχολής του ΚΘΒΕ, ηχογραφικού κέντρου και στούντιο επαυξημένης πραγματικότητας του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης, ψηφιακής αναβάθμισης της 20ης και της 21ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου, Ψηφιακών Εφαρμογών Οπτικής Ταυτότητας και Εξωστρέφειας του MOMus.
Τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης τελειώνουν στο τέλος του 2025 γι’ αυτό και το Υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και την Διαχειριστική Αρχή έχουν ήδη προχωρήσει στον προγραμματισμό και στην ένταξη έργων με συγχρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027.
Ένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό και σημαντικό νέο έργο που πρόκειται να ενταχθεί στο ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας, στο ΕΣΠΑ 2021-2027 είναι η Ίδρυση Μουσείου Προσφυγικού Ελληνισμού στο πρώην στρατόπεδο Παύλου Μελά. Μετά την παραχώρηση κτηρίων από τον τοπικό δήμο και την έγκριση της μουσειολογικής και μουσειογραφικής μελέτης που εκπονήθηκαν μέσω προγραμματικής σύμβασης του υπουργείου της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και του δήμου Παύλου Μελά με διαδικασίες οι οποίες προχωρούν, όπως τόνισε η υπουργός.
Στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027 έχουν ήδη εκδοθεί 9 προσκλήσεις συνολικού προϋπολογισμού 42,5 εκ ευρώ εκ των οποίων 4 προϋπολογισμού 33 εκ αφορούν σε εντελώς νέα έργα. Μέχρι σήμερα στο ΠΕΠ Κεντρικής Μακεδονίας έχουν ενταχθεί 18 έργα με συνολικό προϋπολογισμό 24 εκ ευρώ από τα οποία 13 έργα προϋπολογισμού 14 εκ ευρώ αφορούν την πολιτιστική κληρονομιά και 5 έργα 10 εκ ευρώ τον σύγχρονο πολιτισμό.
Συνολικά μέχρι σήμερα η αξία των ολοκληρωμένων έργων και δράσεων στον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης ανέρχεται σε 27,5 εκ ευρώ. Σε περίπου 107 εκ ευρώ υπολογίζεται ο συνολικός προϋπολογισμός των έργων που έχουν ήδη ενταχθεί και υλοποιούνται, ενώ στον υπό ένταξη προγραμματισμό μπορεί να υπολογιστεί σε επιπλέον 32. Το σύνολο δηλαδή των έργων ξεπερνούν τα 150 εκ ευρώ.
