«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πλέον ολοκληρώθηκε», ανέφερε ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social, μερικά λεπτά μετά την ανακοίνωση του πακιστανού πρωθυπουργού Σαμπάζ Σαρίφ μέσω X πως «επιτεύχθηκε» συμφωνία.

«Εγκρίνω το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και, ταυτόχρονα, την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπρος τις μηχανές σας. Ας ρεύσει το πετρέλαιο!», πρόσθεσε ο αρχηγός του αμερικανικού κράτους, που ωστόσο διευκρίνισε κατόπιν πως η θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας θα ξανανοίξει «μόλις υπογραφτεί η συμφωνία», κάτι που αναμένεται να γίνει την Παρασκευή 19η Ιουνίου, προκειμένου να δοθεί χρόνος «για την άρση (των θαλάσσιων) ναρκών» στην περιοχή.

Η ανακοίνωση πως κλείστηκε συμφωνία πυροδότησε πτώση των τιμών του πετρελαίου 4% μετά από τα διαρκή άλματα που σημειώθηκαν αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στα τέλη Φεβρουαρίου κι έκλεισε το στενό, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα.

Η συμφωνία των δυο κυβερνήσεων προβλέπει «το άμεσο τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», δήλωσε από την πλευρά του στην ιρανική κρατική τηλεόραση ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

«Θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών ενόψει της σύναψης οριστικής συμφωνίας», είπε ακόμη ο κ. Γαριμπαμπαντί, επισημαίνοντας πως η Τεχεράνη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με «δυσπιστία» τις ΗΠΑ. Έκανε λόγο για τέσσερα θέματα που θα τεθούν στο τραπέζι: «την άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, είτε πρόκειται για μονομερείς πρωτογενείς ή δευτερογενείς· το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας· την ανοικοδόμηση» και «την οικονομική ανάπτυξη» του Ιράν· και «τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης» που θα εγγυάται την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν.

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR μετέδωσε κείμενο το οποίο παρουσίασε ως το «μνημόνιο συνεννόησης», το πρωτόκολλο συμφωνίας 14 σημείων στο οποίο κατέληξαν οι ΗΠΑ και το Ιράν: προβλέπει μεταξύ άλλων «την αποδέσμευση 24 δισεκ. δολαρίων που έχουν παγώσει (σ.σ. στο εξωτερικό) κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης 60 ημερών» που θα αρχίσει μετά την υπογραφή, «το μισό» από το οποίο «θα τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων», κατά το κείμενο που είχε ήδη μεταδοθεί από το MEHR προχθές Σάββατο, ωστόσο δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.

Το Ιράν αναγγέλλει συνομιλίες με τις ΗΠΑ ενόψει οριστικής συμφωνίας εντός 60 ημερών

Το πρωτόκολλο της συμφωνίας που ανακοινώθηκε ότι συνήφθη τη νύκτα της Κυριακής προς Δευτέρα ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ ανοίγει τον δρόμο για διαπραγματεύσεις εντός των επόμενων 60 ημερών ενόψει της κατάληξης σε οριστική συμφωνία, ανέφερε ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν Καζέμ Γαριμπαμπαντί.

«Θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών ενόψει της σύναψης οριστικής συμφωνίας», είπε στην κρατική τηλεόραση ο κ. Γαριμπαμπαντί, προσθέτοντας ότι «παραμένει η δυσπιστία» έναντι των ΗΠΑ.

Ο διπλωμάτης, ειδικός σε νομικά ζητήματα, έκανε λόγο για τέσσερα θέματα: «την άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, είτε πρόκειται για μονομερείς πρωτογενείς ή δευτερογενείς· το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας· την ανοικοδόμηση» και «την οικονομική ανάπτυξη» του Ιράν· και «τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης» που θα εγγυάται την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν.

Η τελετή υπογραφής της συμφωνίας θα διεξαχθεί την Παρασκευή 19η Ιουνίου στη Γενεύη, ενημέρωσε ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαρίφ. Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς γνωστοποίησε ότι σκοπεύει να είναι παρών, συμπληρώνοντας ότι είναι «πιθανή» η παρουσία του αμερικανού προέδρου Τραμπ.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες χαιρέτισε τη συμφωνία, «κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης», όπως τόνισε, σύμφωνα με δελτίο Τύπου το οποίο έδωσε στη δημοσιότητα ο εκπρόσωπός του Στεφάν Ντουζαρίκ.

Το Ιράν «επέβαλε τη θεία και ατσάλινη θέλησή του στους αμερικανούς και σιωνιστές εχθρούς», τους «ταπείνωσε», και «ο εχθρός δεν είχε άλλη επιλογή παρά να αποδεχτεί την ήττα και να παραδοθεί», υποστήριξε από την πλευρά του το γενικό επιτελείο του ιρανικού στρατού, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.

Λίγη ώρα προτού ανακοινωθεί η συμφωνία, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν προειδοποιούσε μέσω X ότι επρόκειτο να υπάρξουν «άμεσα» αντίποινα σε βομβαρδισμό του Ισραήλ με τρεις νεκρούς σε νότιο προάστιο της Βηρυτού, προπύργιο του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά του Λιβάνου, που πρόσκειται στην Τεχεράνη.

Η Ουάσιγκτον θα αποδεσμεύσει άμεσα 12 δισεκ. δολάρια από τους ιρανικούς πόρους που έχουν παγώσει (πρακτορείο)

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR μετέδωσε σήμερα κείμενο το οποίο παρουσίασε ως το «μνημόνιο συνεννόησης», το πρωτόκολλο συμφωνίας 14 σημείων στο οποίο κατέληξαν οι ΗΠΑ και το Ιράν, με ρήτρα του να προβλέπει άμεση αποδέσμευση πόρων της Ισλαμικής Δημοκρατίας παγωμένων στο εξωτερικό, αξίας 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Το έγγραφο, σημείωσε το πρακτορείο, προβλέπει «την αποδέσμευση 24 δισεκ. δολαρίων που έχουν παγώσει κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης 60 ημερών» που θα αρχίσει μετά την υπογραφή του πρωτοκόλλου. «Το μισό από αυτό το ποσό θα τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων», κατά το κείμενο — που είχε ήδη μεταδοθεί από το MEHR προχθές Σάββατο και δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.

Η ανάρτηση του Τραμπ στο «Truth Social» – Που οδηγεί τις ΗΠΑ

«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν έχει πλέον ολοκληρωθεί», έγραψε ο Τραμπ. «Συγχαρητήρια σε όλους! Με την παρούσα εξουσιοδοτώ πλήρως την απελευθέρωση της διέλευσης από το Στενό του Ορμούζ και, ταυτόχρονα, εξουσιοδοτώ την άμεση άρση του ναυτικού αποκλεισμού των Ηνωμένων Πολιτειών. Πλοία του κόσμου, ξεκινήστε τις μηχανές σας. Αφήστε το πετρέλαιο να ρέει!»

Περισσότερους από τρεις μήνες μετά την επίθεση στο Ιράν, ο Τραμπ ενέκρινε την Κυριακή ένα «μνημόνιο κατανόησης» που σηματοδοτεί τη σημαντικότερη μέχρι στιγμής πρόοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες.

Με τη συμφωνία για ένα πλαίσιο ειρηνευτικής συμφωνίας με το Ιράν, ίσως οι Αμερικανός πρόεδρος να βρει τη διέξοδο που ζητούσε από τον εξαιρετικά αντιδημοφιλή αυτόν πόλεμο αυτό επιτρέποντας παράλληλα στις αγορές να εισέλθουν σε τροχιά μείωσης των τιμών της ενέργειας που έχουν εκτοξευθεί κατά τη διάρκεια της κρίσης.

Το ερώτημα πόσο μεγάλος είναι ο συμβιβασμός του Τραμπ σε σχέση με τους στόχους που είχε σκιαγραφήσει στις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης απασχολεί αυτή τη στιγμή τους διεθνείς αναλυτές . Όπως αναφέρει το Reuters, ο Τραμπ ενδέχεται να έχει εκθέσει τον εαυτό του σε επιθέσεις από τους σκληροπυρηνικούς του κόμματός του και να εχει οδηγήσει τις ΗΠΑ σε χειρότερη στρατηγική θέση από ό,τι πριν ξεκινήσει τον πόλεμο.

Ενώ χαιρέτισε τη συμφωνία, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής των ΗΠΑ Λίντσεϊ Γκράχαμ εξέφρασε επίσης ανησυχία για τις αντικρουόμενες δηλώσεις σχετικά με τις λεπτομέρειές της.

Σε ανάρτησή του στο X, δήλωσε:

Χαίρομαι που έμαθα ότι επιτεύχθηκε συμφωνία για το μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν, το οποίο θα επιτρέψει το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Θα παρακολουθώ στενά τις επακόλουθες διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και άλλα θέματα. Με ανησυχεί κάπως το γεγονός ότι η άποψη του Ιράν για τη συμφωνία φαίνεται να διαφέρει από αυτή που υποστηρίζει η αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία μας, κάθε πυρηνική συμφωνία με το Ιράν θα υποβάλλεται στο Κογκρέσο για εξέταση και ψηφοφορία. Ανυπομονώ να εξετάσω το τελικό κείμενο και πιστεύω ότι είναι επιτακτική ανάγκη ο αρχιτέκτονας της συμφωνίας, ο Αντιπρόεδρος Βανς και οι διαπραγματευτικοί του εταίροι, να συμμετέχουν στη διαδικασία παρουσίασης της τελικής συμφωνίας στο Κογκρέσο. Συγχαρητήρια σε όλους που μας έφεραν μέχρι εδώ. Ο χρόνος θα δείξει.»

Άνοδος στις αγορές της Ιαπωνίας και της Νότιας Κορέας μετά τη συμφωνία ειρήνης ΗΠΑ-Ιράν

Οι τιμές των μετοχών σημείωσαν ραγδαία άνοδο τη Δευτέρα στην Ασία, μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν και την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.

Οι δείκτες αναφοράς στο Τόκιο και τη Σεούλ σημείωσαν άνοδο άνω του 5% νωρίς τη Δευτέρα. Οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν πάνω από 3 δολάρια το βαρέλι.

Χαιρετίζουν Αυστραλία, Ιαπωνία, ΕΕ

Ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Εξωτερικών της Αυστραλίας χαιρέτισαν επίσης τη συμφωνία.Σε κοινή δήλωση, ο Άντονι Αλμπανέζε και η υπουργός Εξωτερικών Πένι Γουόνγκ δήλωσαν:

«Είμαστε ικανοποιημένοι που η συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν περιλαμβάνει μέτρα για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ και την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας», ανέφεραν.

Η Ιαπωνία χαιρέτησε τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και ελπίζει στην σταθερή εφαρμογή της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης της πραγματικής επαναλειτουργίας του στενού του Ορμούζ για τα διεθνή πλοία, δήλωσε τη Δευτέρα η πρωθυπουργός Σανάε Τακαΐτσι.

Σε μια ανάρτηση στο X, η Takaichi δήλωσε ότι η Ιαπωνία «ελπίζει έντονα» ότι «η ελεύθερη και ασφαλής ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ θα διασφαλιστεί στην πράξη και ότι θα επιτευχθεί τελική συμφωνία για το πυρηνικό ζήτημα του Ιράν και άλλα θέματα το συντομότερο δυνατόν».

Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία έτοιμες να άρουν τις κυρώσεις κατά του Ιράν: κοινή δήλωση

Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία δήλωσαν ότι είναι έτοιμες να άρουν τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στο Ιράν, σύμφωνα με κοινή δήλωση την Κυριακή, χαιρετίζοντας τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

«Είμαστε έτοιμοι να άρουμε τις σχετικές κυρώσεις ως απάντηση σε σαφή και επαληθεύσιμα βήματα από το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα. Θα συνεργαστούμε εντατικά με τις ΗΠΑ, το Ιράν και τους περιφερειακούς εταίρους για να αξιοποιήσουμε αυτή τη στιγμή, να διατηρήσουμε τη δυναμική και να επιτύχουμε μια μακροπρόθεσμη διπλωματική λύση», ανέφερε η κοινή δήλωση. «Το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Πηγή: theguardian.com, reuters.com, ΑΠΕ ΜΠΕ