Παραμένει όμως η απαγόρευση αμοιβαίων μετεγγραφών από και προς πανεπιστήμια των νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης.

Σε υπενθύμιση του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, χωρίς αλλαγές στο υφιστάμενο καθεστώς, προχώρησε ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου στη Βουλή, ενόψει της νέας ακαδημαϊκής χρονιάς, πριν ακόμη ξεκινήσει η διαδικασία των ηλεκτρονικών αιτήσεων.

Το πλαίσιο των μετεγγραφών για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 παραμένει αμετάβλητο όχι μόνο για τις αμοιβαίες και τις κατ’εξαίρεση μετεγγραφές, αλλά και για τις κοινωνικές μετεγγραφές και τις ειδικές ρυθμίσεις για αδέλφια φοιτητές, με στόχο αφενός τη στήριξη των οικογενειών και αφετέρου τη διατήρηση της ακαδημαϊκής ισορροπίας στα πανεπιστήμια.

Αμοιβαίες μετεγγραφές χωρίς εισοδηματικά κριτήρια
Η δυνατότητα αμοιβαίας μεταφοράς θέσης μεταξύ δύο φοιτητών παραμένει ενεργή και για το νέο ακαδημαϊκό έτος 2026-27. Η συγκεκριμένη διαδικασία αφορά φοιτητές που είναι εγγεγραμμένοι στο ίδιο εξάμηνο και φοιτούν σε αντίστοιχα πανεπιστημιακά τμήματα.

Σε αντίθεση με τις κλασικές μετεγγραφές, οι αμοιβαίες:

δεν εξαρτώνται από εισοδηματικά κριτήρια,
δεν υπόκεινται σε ποσοστώσεις,
δεν απαιτούν μοριοδότηση.

Η λογική της ρύθμισης είναι ότι δεν αυξάνεται ο αριθμός των φοιτητών σε κανένα τμήμα, αλλά πραγματοποιείται ανταλλαγή θέσεων μεταξύ δύο ενδιαφερομένων.

Ωστόσο, εξακολουθεί να ισχύει ένας σημαντικός περιορισμός: δεν επιτρέπονται αμοιβαίες μετεγγραφές από και προς πανεπιστημιακά ιδρύματα που εδρεύουν στους νομούς Αττικής και Θεσσαλονίκης. Ο περιορισμός αυτός θεσπίστηκε προκειμένου να αποτραπεί η περαιτέρω συγκέντρωση φοιτητών στα δύο μεγαλύτερα πανεπιστημιακά κέντρα της χώρας.

Κατ’ εξαίρεση μετεγγραφές όλο τον χρόνο

Το υπουργείο Παιδείας υπενθυμίζει ότι οι κατ’ εξαίρεση μετεγγραφές δεν συνδέονται με τις προθεσμίες του βασικού κύκλου. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση οποιαδήποτε στιγμή μέσα στο ακαδημαϊκό έτος, εφόσον προκύψουν σοβαροί, έκτακτοι και πλήρως τεκμηριωμένοι λόγοι, όπως σοβαρά προβλήματα υγείας, απρόβλεπτες οικογενειακές ή οικονομικές μεταβολές, άλλα εξαιρετικά περιστατικά που καθιστούν αδύνατη τη συνέχιση των σπουδών στον τόπο φοίτησης.

Οι αιτήσεις εξετάζονται από την Επιτροπή Κατ’ Εξαίρεση Μετεγγραφών του υπουργείου, η οποία αξιολογεί κάθε περίπτωση ξεχωριστά.

Η «βάση μετεγγραφής» παραμένει το βασικό ακαδημαϊκό φίλτρο

Παραμένει επίσης σε ισχύ η λεγόμενη «βάση μετεγγραφής», δηλαδή το ελάχιστο ακαδημαϊκό όριο που πρέπει να καλύπτει ένας φοιτητής για να μπορεί να μετεγγραφεί σε αντίστοιχο τμήμα. Σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, η ρύθμιση αυτή αποσκοπεί στην προστασία της ακαδημαϊκής ποιότητας και στην αποφυγή μεγάλων διαφορών μεταξύ των επιδόσεων των φοιτητών που φοιτούν στο ίδιο τμήμα.

Όπως έχει επισημανθεί, πριν από την καθιέρωσή της παρατηρούνταν περιπτώσεις μετακίνησης φοιτητών από τμήματα με πολύ χαμηλότερες βάσεις εισαγωγής προς τμήματα υψηλής ζήτησης, δημιουργώντας ανισορροπίες στη λειτουργία των πανεπιστημίων.

Επισημαίνεται, επίσης, ότι διατηρείται ο β’ κύκλος μετεγγραφών, ως «δεύτερη ευκαιρία» για πρωτοετείς που δεν ικανοποίησαν τις προϋποθέσεις ή δεν επιλέχθηκαν στον πρώτο κύκλο.

Οι κοινωνικές μετεγγραφές

Ο βασικός κορμός των μετεγγραφών εξακολουθεί να στηρίζεται στον συνδυασμό οικονομικών και κοινωνικών κριτηρίων.

Η επιλογή των δικαιούχων γίνεται μέσω μοριοδότησης, ενώ λαμβάνονται υπόψη
το κατά κεφαλήν οικογενειακό εισόδημα, η πολυτεκνική ή τριτεκνική ιδιότητα,
η αναπηρία του ίδιου του φοιτητή ή μέλους της οικογένειάς του, η ιδιότητα του ορφανού,
άλλες κοινωνικές προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.

Στις περιπτώσεις αυτές εξακολουθεί να ισχύει και ο περιορισμός του αριθμού των μετεγγραφών ανά τμήμα, γεγονός που καθιστά τη μοριοδότηση καθοριστική για την επιλογή των δικαιούχων.

Ειδική μέριμνα για αδέρφια φοιτητές

Ιδιαίτερη βαρύτητα εξακολουθεί να δίνεται στις οικογένειες που έχουν δύο ή περισσότερα παιδιά τα οποία σπουδάζουν ταυτόχρονα.

Η νομοθεσία προβλέπει ειδικές διευκολύνσεις ώστε τα αδέλφια να μπορούν να φοιτούν στην ίδια πόλη ή σε κοντινές περιοχές, περιορίζοντας το οικονομικό βάρος της συντήρησης πολλών κατοικιών. Για οικογένειες με ιδιαίτερα χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα προβλέπονται ακόμη ευνοϊκότερες ρυθμίσεις.

Μετεγγραφή και μετακίνηση δεν είναι το ίδιο
Το υπουργείο υπενθυμίζει ακόμη ότι διακρίνονται δύο διαφορετικοί θεσμοί:

-Η μετεγγραφή, η οποία πραγματοποιείται αποκλειστικά μεταξύ αντίστοιχων πανεπιστημιακών τμημάτων.
-Η μετακίνηση, που μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να επιτρέψει τη φοίτηση σε διαφορετικό τμήμα του ίδιου επιστημονικού πεδίου, όταν δεν κατέστη δυνατή η μετεγγραφή και πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Οι αντιστοιχίες των τμημάτων παραμένουν καθοριστικές
Βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε μετεγγραφή αποτελεί η ύπαρξη αντιστοιχίας μεταξύ των δύο πανεπιστημιακών τμημάτων. Οι αντιστοιχίες καθορίζονται κάθε χρόνο με υπουργική απόφαση και είναι δεσμευτικές.

Για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 έχουν ήδη δημοσιευθεί οι νέοι πίνακες αντιστοιχιών, ενώ δεκάδες πανεπιστημιακά τμήματα εξακολουθούν να μην διαθέτουν αντίστοιχο σε άλλο ΑΕΙ. Αυτό σημαίνει ότι οι φοιτητές που θα εισαχθούν σε αυτά δεν μπορούν να αξιοποιήσουν την κλασική διαδικασία μετεγγραφής.

Τι πρέπει να προσέξουν οι πρωτοετείς

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η δυνατότητα μετεγγραφής δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη κατά τη συμπλήρωση του μηχανογραφικού δελτίου.

Οι υποψήφιοι οφείλουν να εξετάζουν αν το τμήμα διαθέτει επίσημο αντίστοιχο σε άλλη πόλη, αν καλύπτουν τη βάση μετεγγραφής, αν πληρούν τα οικονομικά ή κοινωνικά κριτήρια,

ποιες είναι οι πραγματικές πιθανότητες έγκρισης της αίτησής τους.

Πότε ανοίγει η πλατφόρμα

Το υπουργείο Παιδείας δεν έχει ακόμη ανακοινώσει τις ημερομηνίες για το 2026-2027. Με βάση όμως την πάγια διαδικασία των τελευταίων ετών, προηγούνται οι εγγραφές των πρωτοετών, ακολουθεί η έκδοση της εγκυκλίου, στη συνέχεια ανοίγει η ηλεκτρονική πλατφόρμα transfer.it.minedu.gov.gr για περίπου 8-10 ημέρες, συνήθως από τα τέλη Σεπτεμβρίου έως τις αρχές Οκτωβρίου.

Οι τέσσερις βασικές προϋποθέσεις

Για να εγκριθεί μια μετεγγραφή πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:
να υπάρχει αντίστοιχο τμήμα,
να καλύπτεται η βάση μετεγγραφής (βάση εισαγωγής του τμήματος μείον 2.750 μόρια),
να πληρούνται τα οικονομικά ή κοινωνικά κριτήρια,
να υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις μέσα στο όριο του 15% των εισακτέων (όπου εφαρμόζεται).

Τα συχνότερα λάθη των υποψηφίων

Σύμφωνα με συμβούλους εκπαίδευσης και στελέχη των ΑΕΙ, τα πιο συνηθισμένα λάθη είναι να θεωρούν ότι η μετεγγραφή είναι σχεδόν δεδομένη, δεν ελέγχουν αν υπάρχει αντιστοιχία τμημάτων, αγνοούν τη βάση μετεγγραφής, συμπληρώνουν λανθασμένα τα οικονομικά στοιχεία, δεν επισυνάπτουν σωστά τα απαιτούμενα δικαιολογητικά ή επιλέγουν σχολές μακριά από τον τόπο κατοικίας θεωρώντας ότι θα μετακινηθούν εύκολα αργότερα.

Η μοριοδότηση

Η μοριοδότηση βασίζεται σε δύο άξονες. Ειδικότερα,
Στα οικονομικά μόρια:
έως 3.000 € κατά κεφαλήν εισόδημα → 6 μόρια
3.000,01–6.000 € → 4 μόρια
6.000,01–9.000 € → 3 μόρια
9.000,01–12.000 € → 2 μόρια

Στα κοινωνικά μόρια:

Χορηγούνται επιπλέον μόρια για:
τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες,
ορφανούς,
μονογονεϊκές οικογένειες,
αναπηρία του φοιτητή ή μέλους της οικογένειας,
ειδικές κοινωνικές κατηγορίες.

Σε περίπτωση ισοβαθμίας προηγείται ο φοιτητής με την υψηλότερη βαθμολογία στις Πανελλαδικές.

Οι κατηγορίες που ευνοούνται περισσότερο
Μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας έχουν οι οικογένειες με πολύ χαμηλό εισόδημα,
Τα αδέλφια που σπουδάζουν σε διαφορετικές πόλεις, οι τρίτεκνοι και πολύτεκνοι,
Οι φοιτητές με σοβαρή αναπηρία ή σοβαρές παθήσεις, όσοι ανήκουν σε ειδικές κατηγορίες (π.χ. τέκνα θυμάτων τρομοκρατίας, μουσουλμανική μειονότητα Θράκης, Κύπριοι φοιτητές όπου προβλέπεται από τη νομοθεσία).

Μετεγγραφή ή μετακίνηση;

Πολλοί συγχέουν τους δύο θεσμούς.
Η μετεγγραφή σημαίνει μεταφορά σε αντίστοιχο τμήμα.
Η μετακίνηση αφορά σε φοιτητές που δεν κατάφεραν να πάρουν μετεγγραφή και, υπό προϋποθέσεις, μπορούν να μετακινηθούν σε άλλο τμήμα του ίδιου επιστημονικού πεδίου, εφόσον υπάρχουν κενές θέσεις και καλύπτουν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Ενδεικτικά στοιχεία από την προηγούμενη χρονιά
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι 1.845 φοιτητές έλαβαν μετεγγραφή μέσω της κατηγορίας των αδελφών προπτυχιακών φοιτητών.

Μόλις 142 φοιτητές αξιοποίησαν τη διαδικασία της μετακίνησης, γεγονός που δείχνει ότι παραμένει ένας θεσμός περιορισμένης χρήσης.

Σε αρκετά περιφερειακά τμήματα παρέμειναν κενές θέσεις, καθώς οι περισσότεροι αιτούντες επιδιώκουν μετακίνηση προς μεγάλα αστικά κέντρα.