Όχι στην απομόνωση της Εκκλησίας από την τεχνολογία, αλλά ούτε και στην άκριτη υιοθέτηση των κανόνων των social media. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα που προκύπτει από την εισήγηση του Μητροπολίτη Χαλκίδος κ. Χρυσοστόμου στην Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, με αντικείμενο την ολοένα και εντονότερη παρουσία των κληρικών στο διαδίκτυο.


Το ζήτημα τέθηκε στη δεύτερη τακτική συνεδρία της Ιεραρχίας, στις 7 Οκτωβρίου 2026, υπό την προεδρία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου. Η συζήτηση δεν αφορούσε το εάν οι κληρικοί θα πρέπει να χρησιμοποιούν το διαδίκτυο, καθώς αυτό θεωρείται πλέον πραγματικότητα, αλλά με ποιους όρους θα πρέπει να γίνεται η παρουσία τους στον ψηφιακό χώρο.

Επιχειρώντας να βρεθεί μία απάντηση στο ολοένα και πιο επίκαιρο ερώτημα, σχετικά με το πως μπορεί η Εκκλησία να βρίσκεται εκεί όπου βρίσκεται ο σύγχρονος άνθρωπος, χωρίς παράλληλα να υιοθετεί τη λογική ενός ψηφιακού περιβάλλοντος που συχνά επιβραβεύει την υπερβολή, την προσωπική προβολή, την αντιπαράθεση και την αδιάκοπη αναζήτηση προσοχής, ο Σεβασμιώτατος κ.Χρυσόστομος πρότεινε ένα πλαίσιο εννέα αρχών.

Η νέα «ενορία» της οθόνης

Επειδή το διαδίκτυο αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της κοινωνικής ζωής, η παρουσία σε αυτό για την Εκκλησία, μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ακόμη μέσο επικοινωνίας με την κοινωνία και ιδιαίτερα με ανθρώπους που δεν έχουν συχνή επαφή με τον εκκλησιαστικό χώρο. Η ίδια η εισήγηση αναγνωρίζει, ότι η αξιοποίηση των σύγχρονων μέσων μπορεί να υπηρετήσει την αποστολή των κληρικών και να λειτουργήσει ως τρόπος προσέγγισης ανθρώπων, ιδίως των νεότερων ηλικιών. Παράλληλα, όμως, επισημαίνεται ότι η ευρεία χρήση του διαδικτύου δημιουργεί και κινδύνους, οι οποίοι καθιστούν αναγκαία την ύπαρξη ενός σαφούς πλαισίου ποιμαντικών αρχών.

Η Ιερά Σύνοδος είχε ήδη ασχοληθεί με τη χρήση των σύγχρονων μέσων από τους κληρικούς σε προηγούμενες εγκυκλίους, μεταξύ των οποίων αναφέρονται στην εισήγηση οι εγκύκλιοι 2736/2002 και 187/79/15.1.2015. Η νέα συζήτηση έρχεται, επομένως, να αντιμετωπίσει ένα περιβάλλον πολύ διαφορετικό από εκείνο των προηγούμενων ετών, καθώς σήμερα η επικοινωνία μέσω Facebook, Instagram, YouTube, TikTok και άλλων πλατφορμών αποτελεί καθημερινότητα.

«Ο κληρικός παραμένει κληρικός και στο διαδίκτυο»

Η πρώτη αρχή που τέθηκε είναι ίσως και η πιο χαρακτηριστική, αφού τονίζεται ότι ο κληρικός δεν αφήνει την εκκλησιαστική του ιδιότητα έξω από την οθόνη. Η ψηφιακή παρουσία δεν θεωρείται ένας χώρος, στον οποίο ο κληρικός αποκτά μια εντελώς διαφορετική δημόσια ταυτότητα. Οι ευθύνες και οι ιδιότητες που απορρέουν από την ιεροσύνη εξακολουθούν να ισχύουν και στον ψηφιακό χώρο.

Από αυτή την αρχή προκύπτει και η δεύτερη: ο κάθε κληρικός δεν αποτελεί αυτόνομη εκκλησιαστική αυθεντία. Η δημόσια παρουσία του, σύμφωνα με την εισήγηση, οφείλει να αντανακλά τη σχέση του με τον Επίσκοπο, την τοπική Εκκλησία και, όπου απαιτείται, την Ιερά Σύνοδο. Ειδικά σήμερα, που τα social media κυριαρχούν στην καθημερινότητα, ένας κληρικός με μεγάλο αριθμό ακολούθων μπορεί να αποκτήσει προσωπική επιρροή πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που θα είχε στο φυσικό περιβάλλον μιας ενορίας.

Δεν χρειάζεται δημόσια άποψη για όλα

Ένας ακόμη βασικός κανόνας αφορά στην ανάγκη αυτοσυγκράτησης. Στο διαδίκτυο η πίεση για άμεση αντίδραση είναι διαρκής. Κάθε κοινωνικό ή πολιτικό γεγονός, κάθε αντιπαράθεση, κάθε έκτακτη είδηση μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να μετατραπεί σε αντικείμενο σχολιασμού. Η εισήγηση του Μητροπολίτη Χαλκίδος θέτει ένα διαφορετικό μέτρο: ο κληρικός δεν είναι υποχρεωμένος να έχει δημόσια άποψη για κάθε γεγονός.

Αντίθετα, η σιωπή, η αναμονή και η προσεκτική αξιολόγηση μιας είδησης μπορούν να αποτελούν υπεύθυνη στάση, ιδιαίτερα όταν μια πληροφορία δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί.

Γι’ αυτό και τίθεται ένας ακόμη σαφής κανόνας: καμία πληροφορία δεν θα πρέπει να αναπαράγεται χωρίς προηγούμενο έλεγχο, ιδιαίτερα όταν αφορά πρόσωπα ή σοβαρά κοινωνικά και εκκλησιαστικά ζητήματα. Μάλιστα, σε μια εποχή κατά την οποία η παραπληροφόρηση, οι ψευδείς ειδήσεις και το παραποιημένο περιεχόμενο διαδίδονται με εξαιρετική ταχύτητα, η αρχή αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Όχι σε ύβρεις, χλεύη και δημόσια διαπόμπευση

Η Ιεράρχηση θέτει επίσης όρια στον τρόπο, με τον οποίο διεξάγεται η δημόσια αντιπαράθεση. Η διαφωνία δεν αποκλείεται, εκείνο, όμως, που αποκλείεται είναι η μετατροπή της διαφωνίας σε προσωπική επίθεση. Η εισήγηση αναφέρει ρητά ότι καμία δημόσια αντιπαράθεση δεν δικαιολογεί ύβρεις, χλεύη, διαπόμπευση ή προσωπική απαξίωση.

Οι προσωπικές συνομιλίες δεν είναι περιεχόμενο

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην προστασία των εμπιστευτικών ποιμαντικών σχέσεων.

Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…