Οι εξελίξεις θα συζητηθούν και στο Eurogroup της Παρασκευής στο Δουβλίνο υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, ενώ οι εντεινόμενες πιέσεις στις διεθνείς αγορές οδηγούν σε νέο γύρο παρεμβάσεων από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Ωστόσο οι προσδοκίες για κοινές πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραμένουν εξαιρετικά συγκρατημένες. Παρότι η νέα φάση της ενεργειακής κρίσης αποκτά πλέον πανευρωπαϊκό χαρακτήρα, κάθε χώρα φαίνεται ότι και πάλι – όπως και την άνοιξη – θα πορευθεί μόνη της σε αποφάσεις.
Εν αναμονή για αποφάσεις
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος επαναφέρει στο προσκήνιο τα σενάρια για μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Το πρωί της Τετάρτης πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, χωρίς να ληφθούν οριστικές αποφάσεις. Η κυβέρνηση παρακολουθεί την κατάσταση και αξιολογεί τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές, καθώς το κρίσιμο ερώτημα είναι ποια διάρκεια και τι διαστάσεις τείνει να λάβει η νέα άνοδος.Στο οικονομικό επιτελείο κάνουν λόγο για δημοσιονομικές εφεδρείες (της τάξεως ύψους 130 έως 150 εκατ. ευρώ ενδεχομένως) και εξετάζουν τρόπους αξιοποίησής τους. Το ποσό θα πρέπει να καλύψει πιθανές νέες παρεμβάσεις για βενζίνες και ντίζελ, αλλά και τις ανάγκες του επιδόματος θέρμανσης.
Στο μέτωπο των υγρών καυσίμων, οι αποφάσεις θα ληφθούν πριν το τέλος Σεπτεμβρίου. Για το πετρέλαιο θέρμανσης αντιθέτως, στο οικονομικό επιτελείο λένε πως υπάρχει περιθώριο έως και ένα μήνα για την αποτίμηση των δεδομένων, καθώς η διάθεσή του με μειωμένο Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου. Στην πραγματικότητα όμως οι αποφάσεις δεν μπορούν να περιμένουν τόσο πολύ, καθώς αρχές Οκτωβρίου ήδη το υπουργείο Οικονομικών πρέπει να καταθέσει στη Βουλή αλλά και στις Βρυξέλλες το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού για το 2027.
Άμεσες παρεμβάσεις
Για τα υγρά καύσιμα, η κυβέρνηση κινείται στον άξονα των μέτρων που είχε λάβει και την άνοιξη: παράταση ή ενίσχυση της υφιστάμενης επιδότησης στο diesel, η οποία ανέρχεται σε 10 λεπτά ανά λίτρο, ενώ δεν αποκλείεται ένα νέο Fuel Pass για ΙΧ και μοτοσυκλέτες, εφόσον οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα και η επιβάρυνση στην αντλία συνεχιστεί.Από το πρώτο τρίμηνο του πολέμου είχαν διατεθεί συνολικά 800 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των συνεπειών από τα κύματα ενεργειακής ακρίβειας. Οι παρεμβάσεις αυτές, όπως εκτιμούν στο υπουργείο Οικονομικών, συνέβαλαν στη στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας, η οποία διαμορφώθηκε σε ανάπτυξη 1,9% κατά το τρίμηνο του πολέμου.
Ο “γρίφος” ολοκληρώνεται με τις αποφάσεις για επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης, του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου. Στα μέτρα που ανακοινώθηκαν από την έναρξη του πολέμου , δεν περιλαμβανόταν αυξημένη επιδότηση για αυτά, ενώ η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης σταμάτησε τον Απρίλιο.
Πλέον όμως, το σκηνικό έχει αλλάξει: ο χειμώνας είναι μπροστά και η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης αναμένεται να είναι υψηλότερη κατά περισσότερο από 50%, γεγονός που ενισχύει την πίεση για προσαρμογές στην πολιτική στήριξης.
Η εξέλιξη αυτή υποχρεώνει την κυβέρνηση να εξετάζει αλλαγές στο επίδομα θέρμανσης ή απευθείας επιδότηση στην αντλία. Η δραστική μείωση της τιμής του Ειδικού Φόρου στο πετρέλαιο θέρμανσης πάντως δεν φαίνεται να κερδίζει έδαφος, καθώς θεωρείται πως θα οδηγούσε σε έξαρση του λαθρεμπορίου καυσίμων.
Ωστόσο, πλέον, 800 εκατ. ευρώ «δεν υπάρχουν» για να διατεθούν εκ νέου για επιδοτήσεις. Για τον λόγο αυτό, στην αγορά συζητούν ήδη για παράλληλες κινήσεις και από τα διυλιστήρια, με μειώσεις τιμών που θα μπορούσαν να περιορίσουν μέρος της επιβάρυνσης.
