Το διώροφο διατηρητέο, περίπου 3.000 τ.μ., το οποίο ανακατασκευάστηκε από το υπουργείο Πολιτισμού εντυπωσιάζει και καλεί τους Θεσσαλονικείς να το επισκεφθούν και να ξεναγηθούν στον χώρο με τα ευρήματα που έφερε στο φως η συστηματική αρχαιολογική έρευνα και τα οποία τεκμηριώνουν τη συνεχή κατοίκηση και την οργάνωση της πόλης και της γύρω περιοχής από την ίδρυσή της (316/5 π.Χ.) έως την πυρκαγιά του 1917.
Όπως αναφέρεται από το υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, στο Μουσείο, μέσω εκθεμάτων, αναπαραστάσεων και εποπτικού υλικού, αναδεικνύεται η ιστορία της πόλης και η ιστορική συνέχεια του αστικού χώρου.
Η έκθεση χωρίζεται σε δύο μέρη:
α) αρχαιότητες που προέρχονται από ανασκαφές στις εκτός των τειχών περιοχές (προέρχονται από τους σταθμούς: Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός, Δημοκρατίας, Σιντριβάνι, Πανεπιστήμιο, Φλέμινγκ και αμαξοστάσιο Πυλαίας και αναπτύσσεται στο ισόγειο του κτηρίου και
β) αρχαιότητες από ανασκαφές σε δύο σταθμούς, Βενιζέλου και Αγίας Σοφίας, που χωροθετούνται εντός των τειχών της πόλης. Το τμήμα αυτό είναι το μεγαλύτερο και αναπτύσσεται σε ολόκληρο τον όροφο του κτηρίου.
Στο ισόγειο παρουσιάζεται η φυσιογνωμία των περιοχών εκτός των τειχών της πόλης με ευρήματα που φανερώνουν τη χρήση και δραστηριότητες που έλαβαν χώρα σε διάφορες χρονικές περιόδους. Και στην προς δυσμάς και στην προς ανατολάς ύπαιθρο ανασκάφηκαν εκτεταμένες νεκροπόλεις και ερευνήθηκαν ένας πρωτοβυζαντινός ναός με πρόσκτισμα και μία κοιμητηριακή βασιλική, αποθηκευτικοί και εργαστηριακοί χώροι και χάνια. Ανατολικά εντοπίστηκε και τμήμα οικισμού που προϋπήρχε της Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης, το αρχαιολογικό υλικό οργανώνεται σε πέντε ενότητες βάσει του τόπου προέλευσης και τοποθετείται σε προθήκες ή ελεύθερο επάνω σε βάσεις. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επιτύμβιες στήλες, κοσμήματα και χρυσά στεφάνια, λάρνακες και σαρκοφάγοι με πλούσια διακόσμηση της ελληνικής και ρωμαϊκής εποχής, ρωμαϊκοί τάφικοί βωμοί, τοιχογραφίες και ψηφιδωτά πρωτοβυζαντινής βασιλικής, κτιστός καμαροσκεπής τάφος.
Τα ευρήματα από την εντός των τειχών Θεσσαλονίκη παρουσιάζονται στον όροφο. Αναπτύσσονται γύρω από έναν κεντρικό οδικό άξονα ακολουθώντας γραμμική οργάνωση, που παραπέμπει στη γραμμική πορεία του χρόνου, της κύριας οδικής αρτηρίας και της γραμμής του Μετρό. Η αφήγηση είναι χρονολογική και χωρίζεται σε επτά χρονολογικές ενότητες από την ίδρυσή της έως την πυρκαγιά του 1017.
Η υπαίθρια αρχαιολογική έκθεση
Στον αύλειο και περιβάλλοντα χώρο του Μουσείου Ευρημάτων έχουν τοποθετηθεί τα αποσπασμένα ψηφιδωτά δάπεδα, τα οποία χρονολογούνται στο β΄ μισό του 4ου - αρχές 5ου αι., τα υπόκαυστα και οι τοίχοι της έπαυλης της Ύστερης Αρχαιότητας η οποία ανασκάφηκε στον Σταθμό «Αγία Σοφία» στο πλαίσιο κατασκευής του μετρό κατά τα έτη 2017 – 2018. Η έπαυλη είναι καλυμμένη με μια γυάλινη κατασκευή ενώ περιμετρικά έχουν διαμορφωθεί διάδρομοι μέσω των οποίων θα τα παρατηρούν οι επισκέπτες.
Από την ίδια πλευρά του αύλειου χώρου του Μουσείου έχουν τοποθετηθεί οι δύο Σαρκοφάγοι, οι οποίοι προέρχονται από το δυτικό νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης και αποκαλύφθηκαν στην κατασκευή του Σταθμού «Δημοκρατία». Η μία αφορά σε μαρμάρινη σαρκοφάγο του 4ου αι., ασύλητη, στο εσωτερικό της οποίας βρέθηκαν οι σοροί τριών νεκρών, καθώς και χρυσά κτερίσματα και η δεύτερη μαρμάρινη ενεπίγραφη σαρκοφάγος του 3ου αι., περιελάμβανε τέσσερις σορούς, με λιγοστά κτερίσματα.
Ανάμεσα από τα δύο σημεία, της έπαυλης και των Σαρκοφάγων είναι η είσοδος του Μουσείου και ακριβώς μπροστά δύο μεγάλα σε κυκλικό σχήμα παγκάκια για τους επισκέπτες, ενώ έχουν διαμορφωθεί και μεγάλα παρτέρια.
Όπως έχει ανακοινωθεί από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, από σήμερα, Κυριακή 10 Μαΐου το Μουσείο «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις» θα είναι ανοιχτό για το κοινό από τις 08:30 μέχρι τις 15:30 (εκτός Τρίτης).
Το έργο, συνολικά, της αποκατάστασης του κτηρίου-μνημείου του Στρατωνισμού Α3 και οι αρχαιολογικές εκθέσεις χρηματοδοτήθηκαν από το υπουργείο Πολιτισμού με πόρους 14.500.000 ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης.
Εντός του Μητροπολιτικού Πάρκου θα λειτουργήσουν δύο ακόμα μουσεία, ένα αφιερωμένο στον προσφυγικό ελληνισμό και ένα στην εθνική αντίσταση, συμβάλλοντας στην αναβάθμιση των Δυτικών συνοικιών και καθιστώντας την περιοχή πόλο έλξης για επισκέπτες.
