Η ταινία έναρξης που θα προβληθεί στις 19.00 είναι ο «Μινώταυρος» του Αντρέι Ζβιάγκιντσεφ, ο οποίος απέσπασε το Μεγάλο Βραβείο της Επιτροπής στις Κάννες.
Σε μία διοργάνωση που περιλαμβάνει 258 ταινίες από όλο τον κόσμο, το ελληνικό σινεμά διεκδικεί τη δική του θέση. Από τις 26 μεγάλου μήκους και τις 28 μικρού μήκους του ελληνικού προγράμματος, οι οποίες καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα αφηγήσεων και κινηματογραφικών προσεγγίσεων, μέχρι τις επτά ελληνικές συμμετοχές στα διεθνή διαγωνιστικά τμήματα, η φετινή παραγωγή αποτυπώνει μια περίοδο δημιουργικής κινητικότητας και αυξημένης εξωστρέφειας. Η παρουσία ελληνικών ταινιών σε σημαντικά διεθνή φεστιβάλ, οι διακρίσεις δημιουργών και η δραστηριότητα των Ελλήνων παραγωγών σε διεθνές επίπεδο συνθέτουν μια εικόνα με προοπτική συνέχειας.
The Megalomaniacs του Σπύρου Σταθουλόπουλου
«Είναι μια πάρα πολύ καλή χρονιά για το ελληνικό σινεμά. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει πολύ ωραίες ταινίες, κάποιες από τις οποίες έχουν ήδη ξεκινήσει με μεγάλη επιτυχία τη διεθνή τους πορεία, συμμετέχοντας σε πολύ σημαντικά φεστιβάλ του εξωτερικού», λέει στα Μακεδονικά Νέα η Ελένη Ανδρουτσοπούλου, υπεύθυνη του Φεστιβάλ Ελληνικού́ Κινηματογράφου. Ανάμεσά τους οι ταινίες «Τιτανικός Ωκεανός» της Κωνσταντίνας Κοτζαμάνη, που συμμετείχε στο τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα των Καννών, και «Μια μέρα στη ζωή της Τζο: Κεφάλαιο Φαίδρα» της Ζακλίν Λέντζου, η οποία απέσπασε το βραβείο σκηνοθεσίας στο τμήμα Orizzonti του Φεστιβάλ Βενετίας. Στην ίδια διεθνή διαδρομή, ο Ευθύμης Kosemund-Σανίδης τιμήθηκε με το βραβείο σκηνοθεσίας του διαγωνιστικού Proxima στο Φεστιβάλ του Κάρλοβι Βάρι για την ταινία «Ένας ολόκληρος άνθρωπος σχεδόν».
Επιπλέον, στην ενότητα Meet the Neighbors+ διαγωνίζονται η «Απόφαση της Έλενας» του Στέφανου Τσιβόπουλου και το «Ξανασταυρώνεται» του Θοδωρή Παπαδουλάκη, ενώ στο >>Film Forward συμμετέχουν «Τα σωματίδια της σκόνης» του Αργύρη Γερμανίδη και «Το δέντρο του Ιούδα» του Χρήστου Χουλιάρα. Δίπλα στις ελληνικές παραγωγές των διεθνών τμημάτων βρίσκονται και δύο ταινίες από την Κύπρο σε συμπαραγωγή με την Ελλάδα, το «The Lion at My Back» της Τώνιας Μισιαλή και το «Κράτα με» της Μυρσίνης Αριστείδου.
Θάλασσα από γυαλί του Αλέξη Αλεξίου
Για την Ελένη Ανδρουτσοπούλου, ωστόσο, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο πέρα από την παρουσία στα διεθνή τμήματα, είναι η κινητικότητα των νέων δημιουργών. «Στο ελληνικό σινεμά υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα νέα γενιά που κάνει ταινίες και διαπρέπει. Ταυτόχρονα, σε ολόκληρο το πρόγραμμα του ελληνικού προγράμματος υπάρχουν και άλλες πρώτες και δεύτερες ταινίες, αλλά και ταινίες καταξιωμένων Ελλήνων δημιουργών. Είναι μια χρονιά με αρκετά μεγάλη παραγωγή και αυτό είναι πάρα πολύ συγκινητικό και ελπιδοφόρο για το μέλλον του ελληνικού κινηματογράφου».
Η ποικιλία από πλευράς θεμάτων είναι μεγάλη. Οι ιστορίες που αφηγούνται οι Έλληνες σκηνοθέτες εκτείνονται από ένα σχολείο επαγγελματιών γοργόνων στην Ιαπωνία, στο «Τιτανικός Ωκεανός», μέχρι τις οικογενειακές και κοινωνικές σχέσεις στην ελληνική επαρχία, όπως στο «Δέντρο του Ιούδα». Στο «Ξανασταυρώνεται» ο Θοδωρής Παπαδουλάκης μεταφέρει τη δράση σε ένα δυστοπικό, κατεχόμενο νησί, όπου ένας νεαρός street artist έρχεται αντιμέτωπος με την ενοχή και την ευθύνη απέναντι στους κατατρεγμένους. Στα «Σωματίδια της σκόνης» ο Αργύρης Γερμανίδης επιχειρεί μια πολυεπίπεδη αφήγηση γύρω από τη μνήμη, την ταυτότητα και τον χρόνο. «Υπάρχει μια τεράστια ποικιλομορφία στα θέματα και στις ιστορίες. Η παλέτα είναι πολύ μεγάλη και αυτό είναι το ενδιαφέρον: ότι ο κάθε θεατής μπορεί να βρει πράγματα που τον ενδιαφέρουν και τον αφορούν. Βλέπουμε επίσης τόλμη στους Έλληνες σκηνοθέτες. Προσεγγίζουν θέματα ριψοκίνδυνα, με ευαισθησία και συνέπεια, που είναι και το μεγαλύτερο στοίχημα», τονίζει η Ελένη Ανδρουτσοπούλου.
Εύα της Μαρίας Πλυτά
Διεθνείς παραγωγές και συνεργασίες
Η αυξημένη παραγωγή, βέβαια, δεν σημαίνει ότι η διαδρομή από την ιδέα στην ολοκληρωμένη ταινία είναι απλή. Η δημιουργία μιας ταινίας μυθοπλασίας παραμένει απαιτητική διαδικασία, με τη χρηματοδότηση και την εξεύρεση συνεργατών να αποτελούν κρίσιμα ζητήματα. Σε αυτό το πεδίο, το Φεστιβάλ επιχειρεί να παρέμβει ήδη από τα πρώτα στάδια ανάπτυξης των κινηματογραφικών σχεδίων, μέσα από τις δράσεις της Αγοράς, το Crossroads και το Works in Progress, που φέρνουν δημιουργούς και παραγωγούς σε επαφή με πιθανούς διεθνείς συνεργάτες και συμπαραγωγούς. Η επικεφαλής του ελληνικού προγράμματος επισημαίνει: «Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι οι περισσότερες ελληνικές ταινίες είναι αποτέλεσμα διεθνών συμπαραγωγών. Οι Έλληνες παραγωγοί κάνουν μια φοβερή προσπάθεια να αξιοποιήσουν τα χρηματοδοτικά εργαλεία που υπάρχουν, κυρίως τα ευρωπαϊκά, αλλά και τα παγκόσμια, και ταυτόχρονα έχουν δημιουργήσει ένα δίκτυο επαφών με αντίστοιχους συνεργάτες και παραγωγούς εκτός Ελλάδας. Είναι απαραίτητο. Δεν μπορεί εύκολα να γίνει μια ταινία με σημαντικό προϋπολογισμό χωρίς εξωτερική συνεργασία». Η ίδια συνδέει αυτή την εξέλιξη και με την αύξηση των διεθνών παραγωγών που επιλέγουν την Ελλάδα για τα γυρίσματά τους. Η δραστηριότητα αυτή δημιουργεί πρόσθετες δυνατότητες απασχόλησης για τους Έλληνες επαγγελματίες, ενισχύει την τεχνογνωσία και διευρύνει τον κύκλο εργασιών της εγχώριας κινηματογραφικής κοινότητας.
Απόντες του Νίκου Γραμματικού
Η εξωστρέφεια
Το ζητούμενο είναι η εξωστρέφεια να αποκτήσει σταθερό χαρακτήρα και να μην εξαρτάται από την επιτυχία μιας μεμονωμένης ταινίας ή ενός δημιουργού. «Πολλές φορές στο παρελθόν υπήρξαν πιο αποσπασματικές επιτυχίες του ελληνικού σινεμά. Εδώ βλέπουμε ότι υπάρχει μια συνέχεια στις επιτυχίες και αυτό, για μένα, είναι το πιο ουσιαστικό, γιατί υπάρχει ένα υπόβαθρο σε όλο αυτό που συμβαίνει». Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται και η προσπάθεια του Φεστιβάλ να προσφέρει στις ελληνικές ταινίες όχι μόνο προβολή στο κοινό, αλλά και επαφή με επαγγελματίες του εξωτερικού. Όλες οι ελληνικές ταινίες του προγράμματος λαμβάνουν screening fee, ενώ ταινίες της πρόσφατης ελληνικής παραγωγής θα είναι διαθέσιμες στην επαγγελματική πλατφόρμα Cinando.
Στο φετινό πρόγραμμα, η σύνδεση με την κινηματογραφική μνήμη αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Το νέο τμήμα Classics Revisited εγκαινιάζεται με την αποκατεστημένη «Εύα» (1953) της Μαρίας Πλυτά, μιας πρωτοπόρου δημιουργού και πρώτης Ελληνίδας σκηνοθέτριας. «Είναι μία ταινία που αποκαταστάθηκε με πρωτοβουλία της καθηγήτριας του ΑΠΘ Μπέτυς Κακλαμανίδου και παρουσιάστηκε στο πρόγραμμα Cannes Classics του φετινού Φεστιβάλ των Καννών. Επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη χάρη σε μια διεθνή προσπάθεια αποκατάστασης, στην οποία συμμετείχαν το World Cinema Project του The Film Foundation και η Cineteca di Bologna και η Ταινιοθήκη της Ελλάδος. Μια προσπάθεια να αναδειχθούν κλασικές ελληνικές ταινίες, που πολλές φορές δεν είναι τόσο γνωστές στο ευρύ κοινό. Προσπαθούμε να γνωρίσουμε ξανά ταινίες που η αξία τους είναι μεγάλη και δεν τους έχει αποδοθεί όπως θα έπρεπε». Στην «Εύα» της Μαρίας Πλυτά, η παντρεμένη ηρωίδα συνάπτει μια εφήμερη ερωτική σχέση κατά τη διάρκεια των διακοπών της, προκαλώντας την αντίδραση του συζύγου της και τα σχόλια της μικρής κοινωνίας του νησιού. Η ταινία έχει, μεταξύ άλλων, ξεχωριστή θέση στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, καθώς στους τίτλους της εμφανίζεται για πρώτη φορά το όνομα του Μίκη Θεοδωράκη στον κινηματογράφο.
Χαρούμενο ξεκίνημα του Ντίνου Δημόπουλου
Αφιέρωμα στον Νίκο Γραμματικό
Η διάσωση της κινηματογραφικής μνήμης βρίσκεται και στο επίκεντρο του μεγάλου αφιερώματος στον σκηνοθέτη Νίκο Γραμματικό, στον οποίο απονέμεται τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος για το σύνολο της προσφοράς του. Με αφορμή τη συμπλήρωση 30 χρόνων από την πρώτη προβολή της ταινίας του «Απόντες» (1996), το Φεστιβάλ παρουσιάζει το σύνολο του έργου του, μεγάλου και μικρού μήκους δημιουργίες, σε νέες, αποκατεστημένες κόπιες. Στο αφιέρωμα περιλαμβάνεται και η «Έξοδος» (1995), ταινία που είχε δημιουργηθεί για την τηλεόραση και θα προβληθεί για πρώτη φορά στη μεγάλη οθόνη, χάρη στην παραχώρηση του Αρχείου της ΕΡΤ. Ο σκηνοθέτης θα βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη για ανοιχτή συζήτηση και masterclass, ενώ θα παρουσιαστεί και το βιβλίο «Απόντες: Μια προφορική ιστορία», με μαρτυρίες συντελεστών και συνεργατών της ταινίας.
«Ο Νίκος Γραμματικός είναι ένας συγκλονιστικά συνεπής σκηνοθέτης, ταγμένος σε ένα προσωπικό καλλιτεχνικό όραμα, με ιδιαίτερο κινηματογραφικό στίγμα. Έχει έναν φοβερό τρόπο να συνδυάζει τον ρεαλισμό και την ευαισθησία στις ταινίες του. Και αυτό είναι ανεκτίμητο», σημειώνει η Ελένη Ανδρουτσοπούλου. Η επιστροφή των ταινιών του σε αποκατεστημένες κόπιες αποκτά διπλή σημασία: επιτρέπει στο σημερινό κοινό να ξαναδεί έργα που σημάδεψαν μια εποχή, ενώ παράλληλα διασφαλίζει την παρουσία τους για τις επόμενες γενιές.
Μια διαφορετική περίπτωση κινηματογραφικής διάσωσης αφορά την «Όπερα» (1976) του Ανδρέα Βελισσαρόπουλου, μια ταινία που θεωρούνταν χαμένη εδώ και τρεις δεκαετίες και έχει αποκτήσει ξεχωριστή θέση στην ιστορία του ελληνικού queer σινεμά. Δεν έχει εντοπιστεί η ίδια η ταινία, αλλά πρόσφατα βρέθηκε πολύτιμο υλικό από τα γυρίσματά της σε φιλμ Super 8. Το υλικό θα παρουσιαστεί την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, σε ειδική εκδήλωση με τη συμμετοχή ανθρώπων που συνεργάστηκαν με τον σκηνοθέτη, φίλων του και μελετητών του queer κινηματογράφου. «Βρεθήκαμε μπροστά σε ένα ανεκτίμητο υλικό από τα γυρίσματα, το οποίο θα παρουσιάσουμε στη Θεσσαλονίκη. Μαζί με συνεργάτες και φίλους του Ανδρέα Βελισσαρόπουλου θα προσπαθήσουμε να προσεγγίσουμε την ταινία και τον άνθρωπο πίσω από αυτήν, τον δημιουργό. Περιμένουμε μια ωραία συζήτηση, την οποία αξίζει να παρακολουθήσει το κοινό που ενδιαφέρεται για χαμένα διαμάντια», παρατηρεί η Ελένη Ανδρουτσοπούλου.
Στις παράλληλες επιλογές περιλαμβάνονται το «Χαρούμενο ξεκίνημα» (1954) του Ντίνου Δημόπουλου, σε συνεργασία με τη Finos Film, η avant-première της ταινίας «Θάλασσα από γυαλί» του Αλέξη Αλεξίου και η προβολή του «Κλασικού αριστουργήματος» του Ρένου Χαραλαμπίδη στον θερινό κινηματογράφο Απόλλων. Παράλληλα, οι βραβευμένες ελληνικές ταινίες μικρού μήκους του 49ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας θα έχουν τη δική τους θέση, ενώ θα παρουσιαστούν και στο Film Market, όπου θα μπορούν να τις δουν επαγγελματίες του εξωτερικού.
Η τελετή έναρξης
Η αποψινή τελετή έναρξης του 67ου ΦΚΘ συνοδεύεται από συναυλία του Παύλου Παυλίδη στην Αποθήκη Γ. Στο μεγάλο αφιέρωμα «Καλώς ήρθατε στην έρημο», ο Γαλικιανός σκηνοθέτης Όλιβερ Λάσε, δημιουργός του «Sirāt», αναλαμβάνει ρόλο guest curator, επιλέγοντας 17 ταινίες. Το αφιέρωμα επεκτείνεται πέρα από τις αίθουσες, με μια πολυμεσική εγκατάσταση σε συνεργασία με το MOMus, ενώ η διοργάνωση υποδέχεται ακόμη τη θεωρητικό και σκηνοθέτρια Λόρα Μάλβεϊ. Η αυλαία της διοργάνωσης θα πέσει στις 15 Νοεμβρίου με την προβολή της ταινίας «Άγνωστη γυναίκα» της Μάι ελ-Τούκι.
Για την επικεφαλής του ελληνικού προγράμματος, η ουσιαστική επιτυχία του Φεστιβάλ θα κριθεί και από τη σχέση που θα αναπτύξει το κοινό με τις ελληνικές ταινίες, όχι μόνο κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης αλλά και μετά την ολοκλήρωσή της. «Θα έδινα μια συμβουλή στο κοινό: να ξεφυλλίσει τις περιλήψεις των ελληνικών ταινιών. Πιστεύω ότι στις ιστορίες τους θα βρει δικά του κομμάτια, που τον αφορούν. Και θέλω να προτρέψω τον κόσμο να βλέπει τις ελληνικές ταινίες και μετά το τέλος του Φεστιβάλ. Οι ταινίες βγαίνουν στις κινηματογραφικές αίθουσες και χρειάζονται την αγάπη και την υποστήριξή μας. Είμαι σίγουρη ότι, όταν θα βγει κανείς από μια ελληνική ταινία, θα αισθανθεί πολύ κερδισμένος από αυτό που βίωσε».
Πηγή: makedonikanea.gr
